Cyflenwi, Prynu a Bwyta’n Lleol

Halen Mon

Fel un sydd wedi hen gynefino ar Ynys Môn, ac un sy’n hoffi bwyd cartref a ffres, teimlaf mai teg yw rhannu rhai o’m hargymhellion a’m profiadau gyda chi. Credaf yn gryf mewn prynu’n lleol, mae’n gymorth i gefnogi’r economi a perchnogion busnesau bach, sydd yn anffodus yn dod yn fwyfwy prin.

Mae gan Ynys Môn gynifer o dai bwyta, gwestai, tafarndai, caffis a sefydliadau bwyta arbennig eraill i’w cynnig, gyda llawer ohonynt yn gweini dim ond y bwyd gorau wedi’i gynhyrchu’n lleol. Mae Ynys Môn yn rhan hanfodol o unrhyw ymweliad â Gogledd Cymru.

Os ydych yn teimlo’n ffansi, ni fydd arhosiad yn Ye Olde Bulls Head Inn ym Miwmares yn eich siomi. Mae cyfuniad o fwyd sy’n dod â dŵr i’r geg, naill ai yn Nhŷ Bwyta’r Loft sy’n cynnig bwyd coeth neu yn y Brasserie poblogaidd, a’r llety pum seren, wedi ennill enw da i’r Bull fel cyrchfan ynddo’i hun. Caiff y fwydlen ei chreu yn ddyddiol yn ôl y tymor gan ddefnyddio cynnyrch gorau Môn, gan gynnwys Cig Eidion Du Cymreig, cig oen morfa heli ac ystod o fwyd môr blasus iawn, ac yna halen môr Môn gan Halen Môn ar ben y cwbl.

Lle gwych arall i aros yw The Black Lion Inn, sy’n Dafarn Cefn Gwlad Rhestredig Gradd II o’r 18fed ganrif wedi’i lleoli rhwng y Fali a Bae Cemaes. Mae gan Leigh a Mari (y perchnogion) angerdd gwirioneddol at fwyd a diod ac yn teimlo, er mwyn iddynt gynnig y bwyd gorau, fod rhaid iddynt ddefnyddio’r cynhwysion gorau; a’r rheiny’n gynhwysion lleol a thymhorol. Defnyddir cynnyrch gorau Ynys Môn a’r Gogledd Orllewin, gyda’r pwyslais yn llwyr ar ansawdd: cig eidion, cig oen a phorc brodorol yn syth o’r fferm; pysgod a bwyd môr wedi’u dal oddi ar arfordir Môn; cynnyrch llaeth yn syth gan y cynhyrchwyr; helgig tymhorol wedi’i saethu’n lleol a’r ffrwythau a’r llysiau gorau wedi’u tyfu a’u casglu’n lleol. Os oes gennych ddiddordeb, mae’r holl gyflenwyr a ddefnyddir gan The Black Lion wedi’u rhestru ar eu gwefan, a gallwch weld gyda’ch llygaid eich hunain bod popeth â gwreiddiau lleol.

Mae sawl adwerthwr a chynhyrchwr gwych sy’n cyflenwi gwestai o’r fath a nodwyd uchod. Mae Y Cwt Caws yn fusnes teuluol llwyddiannus iawn wedi’i leoli ar fferm yn Nulas. Maent yn gwneud caws Artisan ac mae ganddynt ystod i weddu chwaeth pawb, o beli caws meddal i gaws caled a menyn coeth. Mae eu caws yn hynod flasus, rwy’n arbennig o hoff o’r peli caws tsili meddal.

Mae Halen Môn yn cynhyrchu peth o’r halen môr gorau yn y byd. Dechreuodd y cyfan ym 1997 ar ôl i sosban o ddŵr môr gael ei gadael i ferwi ar yr aga a dechreuodd grisialau halen ffurfio. Ym 1999, dechreuodd Halen Môn gyflenwi halen i Swains – y cigydd lleol. Erbyn heddiw, mae halen môr Halen Môn yn cael ei fwynhau ledled y byd gan gogyddion, carwyr bwyd a hyd yn oed ambell un o arlywyddion UDA.  Mae wedi cael ei weini yng Ngemau Olympaidd Llundain 2012, mewn uwchgynadleddau gwleidyddol ac fel cynhwysyn hanfodol yn siocled Green & Blacks a chreision Piper’s.

Mae Fferm Bodior yn fferm da byw amaeth-amgylcheddol sydd wedi arallgyfeirio i werthu eu cynnyrch eu hunain drwy siop fferm. Mae’r rhan fwyaf o’m cig yn dod o’r fan yma, rwy’n hoffi gwybod beth rwy’n ei fwyta ac o ble y daw. Cynhyrcha Fferm Bodior gig o ansawdd eithriadol o dda ac ar ôl ymweld â’r lle gallwch ddweud eu bod yn gofalu am eu hanifeiliaid yn dda.

Mae llawer iawn o enghreifftiau eraill y gallwn eu darparu o’r adwerthwyr a chynhyrchwyr bwyd rhagorol sydd gan Ynys Môn i’w cynnig, yn ogystal â’r tai bwyta a’r gwestai sy’n manteisio arnynt. Pan fyddwch yn ymweld â’r ynys cewch fwy na’r golygfeydd gwych yn unig, cewch hefyd flas ar ddiwylliant Cymru, y bywyd gwyllt helaeth ac eithriadol, yn ogystal â bwyta ein bwyd lleol, ffres, nodweddiadol o Fôn; a gallaf warantu na fyddwch byth yn blasu unrhyw beth tebyg.

, , , ,